Konieczność stworzenia strategii wynika m.in. z niewielkiej liczby medali olimpijskich, potrzeby budowania wspólnoty i dumy narodowej, niskiego poziomu aktywności fizycznej części społeczeństwa, rosnącego znaczenia sportu w profilaktyce zdrowotnej oraz potrzeby stworzenia bardziej przejrzystego i efektywnego systemu finansowania.
Krajowe programy związane ze sportem mogą mieć bardzo pozytywne konsekwencje. Świetnym przykładem długofalowego podejścia jest słoweński SLOfit, czyli ogólnokrajowy system monitorowania rozwoju fizycznego i motorycznego dzieci oraz młodzieży. Gromadzone dane mogą być wykorzystywane przez nauczycieli, rodziców, lekarzy i instytucje publiczne. Pomagają diagnozować problemy, obserwować trendy oraz projektować działania na poziomie całego kraju, niezależnie od bieżącej sytuacji politycznej czy pojedynczego wyniku sportowego.
Masterplany odporne na zmianę władz
Czy Strategia Rozwoju Polskiego Sportu, przygotowywana przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, ma szansę przynieść podobne efekty w Polsce? Wiele zależy od samych związków sportowych. To bowiem po ich stronie jest przygotowanie tzw. masterplanów.
Czytaj więcej
Mediolan i Cortina d’Ampezzo pozostaną w naszej pamięci jako igrzyska z sensacyjnym bohaterem i pierwszym zimowym medalistą, dla którego nasz kraj...
To obowiązkowe dokumenty, które powinny określać długofalowe cele, wizję rozwoju, priorytety oraz kluczowe obszary działania związku. Ich szczególnie istotną częścią jest ta poświęcona finansowaniu działalności.
Obecnie wokół masterplanów dużo jest niepewności. Brak doświadczenia i jasnych wskazówek rodzi zagrożenie, że powstaną dokumenty poprawne formalnie, ale niemające realnego wpływu na codzienne decyzje organizacji i rozwój polskiego sportu.
Czym właściwie mają być masterplany i jakie powinny być? Spróbujmy się temu przyjrzeć.
Kierunek rozwoju dyscypliny nie powinien zmieniać się wraz z każdą zmianą władz związku
Masterplany powinny przekładać ogólnokrajowe założenia na konkretne działania w poszczególnych dyscyplinach. Punktem wyjścia powinna być diagnoza obecnej sytuacji związku, a następnie określenie celów, priorytetów, potrzebnych zasobów oraz sposobu mierzenia rezultatów.
Kierunek rozwoju dyscypliny nie powinien zmieniać się wraz z każdą zmianą władz związku. Masterplan może stać się punktem odniesienia dla kolejnych zarządów i pozwolić organizacji pracować w perspektywie dłuższej niż jedna kadencja.
Największym wyzwaniem nie będzie jednak samo wyznaczenie celów, lecz przełożenie ich na konkretne działanie. Każdy cel strategiczny powinien prowadzić do odpowiedzi na kilka podstawowych pytań:
- Co dokładnie chcemy zmienić?
- Dla kogo ta zmiana ma tworzyć wartość?
- Jak zamierzamy osiągnąć zakładany rezultat?
- Kto będzie odpowiedzialny za realizację?
- W jakim terminie powinny pojawić się efekty?
- Jakiego budżetu potrzebujemy i z jakich źródeł będzie finansowany?
- Jakimi wskaźnikami zmierzymy postęp?
Dziesięcioletnia perspektywa masterplanów pozwala spojrzeć szerzej niż przez pryzmat jednego sezonu czy jednej kadencji zarządu. Daje możliwość uwzględnienia zmian pokoleniowych wśród zawodników i trenerów, zaplanowania ścieżki rozwoju talentów oraz połączenia celów sportowych, organizacyjnych i finansowych.
Dobrze przygotowany dokument powinien więc nie tylko wskazywać, dokąd związek chce dojść, ale również określać, jakie zasoby, kompetencje i źródła finansowania będą potrzebne, aby ten kierunek był realny.
Dobrze przygotowany masterplan może zwiększyć wiarygodność związku
Dobrze przygotowane masterplany mogą w przyszłości odgrywać coraz większą rolę również w sposobie oceny i finansowania polskich związków sportowych. Pozwalałyby powiązać dostępne środki z jasno określonymi celami, planowanymi rezultatami oraz zdolnością organizacji do realizacji swoich założeń.
Czytaj więcej
Ministerstwo na co dzień finansuje przygotowania sportowców, a PKOl jest niezbędny przy igrzyskach olimpijskich. Oba te ośrodki powinny współpracow...
Masterplan nie powinien jednak odpowiadać wyłącznie na pytanie, ile środków publicznych potrzebuje związek.
Istotnym elementem powinna być odpowiedź na pytanie, w jaki sposób organizacja zamierza rozwijać własne źródła przychodów, współpracę ze sponsorami, markę dyscypliny, organizowane wydarzenia oraz społeczność kibiców.
To szczególnie ważne w sytuacji, w której związki sportowe chcą zwiększać swoją niezależność finansową i budować bardziej stabilne podstawy rozwoju.
Odpowiednio przygotowany masterplan może jednocześnie zwiększać wiarygodność związku wobec potencjalnych partnerów biznesowych. Pokazuje, że organizacja wie, dokąd zmierza, potrafi zarządzać wieloletnimi projektami, posiada mierzalne cele i jest przygotowana do rozliczania efektów podejmowanych działań.
Więcej profesjonalizacji w związkach to lepsze wyniki sportowe
Profesjonalizacja polskich związków sportowych jest jednym z warunków profesjonalizacji całego systemu. To związki przekładają ogólnokrajowe kierunki na szkolenie zawodników, rozwój trenerów, organizację rywalizacji, współpracę z klubami, wydarzenia sportowe oraz efektywne wykorzystanie dostępnych środków.
Im lepiej organizacja potrafi planować, zarządzać zasobami, mierzyć rezultaty i budować własne źródła finansowania, tym większe ma możliwości tworzenia stabilnego środowiska dla rozwoju sportowego.
W tym sensie profesjonalizacja organizacyjna nie jest celem samym w sobie. Powinna prowadzić do lepszego szkolenia, większej dostępności sportu, silniejszych klubów, skuteczniejszego rozwoju talentów i w konsekwencji również lepszych wyników sportowych.
Odpowiednio przygotowany masterplan może zwiększać wiarygodność związku wobec potencjalnych partnerów
Samo rozpoczęcie prac nad masterplanami należy traktować jako pozytywny sygnał. Związki zostały skłonione do spojrzenia dalej niż na najbliższy sezon, kolejny konkurs dotacyjny czy pojedynczą kadencję władz.
Ostatecznym testem nie będzie jednak liczba przygotowanych i przyjętych dokumentów. Znacznie ważniejsze będzie to, ile rzeczywistych decyzji, projektów, budżetów i zmian organizacyjnych zacznie z nich wynikać.
Masterplan może być dokumentem przygotowanym dlatego, że wymaga tego Ministerstwo Sportu i Turystyki. Może jednak stać się czymś znacznie ważniejszym: systemem zarządzania rozwojem związku na kolejne lata.
To od jakości procesu jego przygotowania, zaangażowania władz związku oraz późniejszej konsekwencji we wdrażaniu przyjętych założeń zależy, którą z tych dwóch funkcji ostatecznie będzie pełnił.
Odpowiednio przygotowane i konsekwentnie wdrażane masterplany mogą stać się jednym z fundamentów poprawy kondycji polskiego sportu. Profesjonalizacja całego systemu zaczyna się bowiem od profesjonalizacji organizacji, które tym systemem zarządzają.
Piotr Szymczak – twórca SCORE Academy, ekspert w obszarze rozwoju biznesu, sprzedaży i komercjalizacji marek. Przez lata pracował na styku strategii, marketingu i sprzedaży, realizując projekty rozwojowe i transformacyjne m.in. dla „Harvard Business Review Polska”, Uniwersytetu SWPS i Gremi Media. Obecnie wspiera kluby i związki sportowe w obszarze strategii rozwoju, sponsoringu i profesjonalizacji komercyjnej.
