Książka sportowa jak szalik lub koszulka. Co kibice czytali w 2025 roku?

Jaki to był rok dla rynku książek sportowych w Polsce?

Można powiedzieć, że był to kolejny rok stabilizacji, przynajmniej jeśli chodzi o te pierwsze miesiące. Boom na książki sportowe trochę już minął, trudno dostrzec je na listach bestsellerów, tak jak miało to miejsce w poprzednich latach. Skutecznie nadrobił to jednak koniec roku, kiedy ukazały się dwie głośne premiery: wyczekiwana od dziesięciu lat autobiografia Dariusza Szpakowskiego, a później „Lewandowski. Prawdziwy”, czyli książka sportowa, która w perspektywie ostatnich pięciu–sześciu lat odbiła się najszerszym echem – nie tylko w środowisku sportowym. Pisały o niej media plotkarskie i kobiece, a telewizje śniadaniowe zapraszały do siebie autora. To było mocne uderzenie na koniec roku, ale nie ukrywajmy, że spowodowane popularnością Roberta Lewandowskiego, wykraczającą daleko poza piłkę.

Pomógł też zapewne fakt, że biografia była nieautoryzowana…

Warto podkreślić, że w ostatnim czasie pojawiło się sporo autobiografii sportowców. Są preferowane przez czytelników, bo pozwalają zajrzeć za kulisy. Jest szansa, że sportowiec opowie coś, czego nie było widać na ekranie, jak z jego perspektywy wyglądał kluczowy mecz, co działo się w szatni albo w jego życiu prywatnym. Te nieoficjalne książki rzadko dawały taki obraz, ale Sebastian Staszewski pokazuje, że jeśli autor się postara, poświęci swój czas, żeby dotrzeć do 250 osób i skłoni je do szczerych opowieści, to teoretycznie nawet w przypadku postaci, która wydawałoby się, jest opisana ze wszystkich możliwych perspektyw, jest w stanie odkryć wiele nowych informacji, choćby dotyczących korzeni.

Czytaj więcej

Literatura

„Lewandowski. Prawdziwy”. Szokująco wspaniała biografia

„Lewandowski. Prawdziwy” to hit ostatnich tygodni. Sebastian Staszewski w „Rzeczy o książkach” mó...

Sebastian Staszewski opowiadał w podcaście „Rzeczpospolitej”, że mógł przez rok spokojnie pracować nad książką, bo nie musiał się martwić o pieniądze. Taki model działania to nadal wyjątek czy będzie stawał się coraz powszechniejszy?

Dużo zależy od tematu. Jeżeli widzimy w nim potencjał, a autor ma jasny plan, co chce robić, jakie podróże odbyć, z kim porozmawiać i to, o czym opowiada, ma odzwierciedlenie w rzeczywistości, to ze strony wydawcy jest dobra wola, by stworzyć mu komfortowe warunki do pracy. Zyskują na tym wszyscy – nie tylko autor, ale także wydawca i czytelnik, który ma poczucie, że zrobiono wszystko, by książka była jak najlepsza. Myślę, że w przypadku Sebastiana zaprocentowało też to, że pracował nad nią przez 11 miesięcy od rana do wieczora.

Są tytuły, które sprzedają się w krótkim okresie, bo jakiś sportowiec odnosi sukcesy i jest na topie. Ale dobra książka zawsze się obroni. Tak jest właśnie z „Lewandowski. Prawdziwy”. Jeżeli ludzie mówią, że przeczytali ją w dwa–trzy wieczory, jest to najlepsza rekomendacja. Wszystkie badania marketingowe pokazują, że nic nie działa tak dobrze na wybory czytelników jak polecenie znajomego.

Ile dziś trzeba sprzedać egzemplarzy, żeby mówić o sukcesie?

W przypadku książek sportowych sprzedaż powyżej 10 tys. na polskim rynku to już jest duży sukces. Mało jest tytułów, które do tego pułapu dobijają. Zazwyczaj przeciętnie rozchodzą się w liczbie kilku tysięcy egzemplarzy, 3–6 tys. O ile wydania cyfrowe – audiobooki, e-booki – rosną mocno z roku na rok w przypadku kryminałów czy fantasy, tak w przypadku książek sportowych najlepiej trzyma się papier. Wydaje się, że wynika to z dwóch kwestii. Po pierwsze, nabywcy książek sportowych są częściej czytelnikami okazjonalnymi, pochłaniają jedną czy dwie pozycje rocznie, bo interesują się danym sportowcem czy klubem i mają ograniczony wybór, nie posiadają też czytnika e-booków czy abonamentów na platformach do odtwarzania audiobooków. Po drugie, książka sprawdza się znakomicie jako prezent, zwłaszcza dla kibica. Traktowana jest na równi z gadżetem, tak jak szalik klubu czy koszulka ulubionego sportowca.

Czytaj więcej

Piłka nożna

Robert zszedł z pomnika. Recenzja książki „Lewandowski. Prawdziwy”

Jeśli wydaje się wam, że o najlepszym polskim piłkarzu wiecie już wszystko, to książka „Lewandows...

Jak sprzedają się egzemplarze kolekcjonerskie, czyli limitowane edycje z gadżetami czy autografami?

To zależy od postaci. W przypadku książki „Wita Państwa Dariusz Szpakowski” mieliśmy dwa wydania: w miękkiej oprawie, które trafiło do księgarń w całej Polsce, oraz w twardej okładce, w ograniczonym nakładzie i z autografami Szpakowskiego i Przemysława Rudzkiego. Pierwszy nakład, chyba tysiąc egzemplarzy, rozszedł się w miesiąc po premierze, ale wiemy, że Dariusz Szpakowski jest dla wielu legendarną postacią i komentatorem, który kojarzy się z ważnymi momentami w historii sportu.

Okres świąteczno–noworoczny to nadal czas największych żniw dla wydawnictw?

W branży mówi się, że te dwa miesiące – listopad i grudzień – zazwyczaj są w stanie wygenerować taką sprzedaż jak dziesięć pozostałych. To pokazuje, jak duża jest dysproporcja między tymi okresami i że książka wciąż plasuje się bardzo wysoko na liście, jeśli chodzi o prezent pod choinkę. Wynika to z faktu, że jest produktem – mimo wszystko – prestiżowym. Zwykle jest to prezent trafiony i stosunkowo tani. W związku z inflacją ceny różnych produktów poszły w górę, książek oczywiście też, ale jeśli szukamy prezentu w granicach 50 zł, to spokojnie taki znajdziemy.

Mówimy o dwóch hitach, które wyszły pod koniec roku. A co ludzie czytali jeszcze chętnie w ostatnich 12 miesiącach?

Bestsellerem pierwszych miesięcy 2025 r. była książka „Jak zbudować samochód” Adriana Neweya, czyli legendarnego konstruktora bolidów Formuły 1. Długo wyczekiwana, bo najpierw biliśmy się z myślami, czy przyjmie się na naszym rynku, a kiedy już kupiliśmy prawa, potrzebowaliśmy trochę czasu, by ją przygotować i dobrze przetłumaczyć wszystkie techniczne kwestie. Okazało się, że wielu fanów F1 zamawiało ją w ciemno.