Pierwszy raz od złotych lat polskiego pływania jedziemy na ogólnoświatową imprezę tak liczną drużyną, z czterema kandydatami do medali. Konrad Czerniak ma szansę na podium w delfinie i kraulu, w życiowej formie jest delfinista Paweł Korzeniowski, Radosław Kawęcki jest faworytem w stylu grzbietowym, a Mateusz Sawrymowicz, były mistrz świata na 1500 m dowolnym, nigdy nie był nastawiony równie bojowo. Pozostała jedenastka to głównie młodzi zawodnicy debiutujący na międzynarodowych zawodach.
Pływacy muszą udowodnić, że wpisanie ich sportu na ministerialną listę dziewięciu dyscyplin priorytetowych miało sens. Po nieudanym Londynie wielu zawodników straciło stypendia i dodatki, a pływanie to w tych warunkach drogie hobby. Polska czołówka głowiła się, jak za stypendium ze związku opłacić mieszkanie i pukała do potencjalnych sponsorów z prośbą o odżywki, stroje, bilety na obozy.
Ucieczka do Niemiec
Ile kosztuje trening pływacki bez wsparcia związku, przekonała się ostatnio Katarzyna Baranowska, była mistrzyni Europy w stylu zmiennym, która postanowiła wrócić do sportu wyczynowego po czterech latach przerwy. Bez wsparcia ze związku (na te trzeba zasłużyć wynikami) na treningi wydawała miesięcznie około 10 tys. zł, i to przy programie minimum – bez trenera, odnowy i badań.
Po kilku miesiącach walki o sponsorów wyjechała do Niemiec. W Solingen płaci już tylko za mieszkanie i jedzenie – trenera i pływalnię zapewnia jej klub. Dziś sponsora nie ma nawet Paweł Korzeniowski, którego nazwisko marketingowcy pozycjonują najwyżej. O kontraktach ze złotych czasów, kiedy Otylia Jędrzejczak reklamowała sieć komórkową Idea (dzisiejsze Orange), nikt już nie pamięta.
Mateusz Sawrymowicz, który do swojej kariery podchodzi biznesowo i jako jedyny zatrudnia menedżera, przyznaje, że może liczyć głównie na umowy barterowe. Kryzys i brak sukcesów zrobiły swoje. Sam opłaca np. dietetyka, bo uważa, że kiedy trzeba wyrwać światu setne sekundy, liczy się każdy ruch i każda kaloria.
– Gdybym kilka lat temu wiedział o swoim organizmie tyle co dzisiaj, na przykład dzięki analizom pierwiastkowym włosa, pływałbym dużo lepiej. W Barcelonie mam dwa zadania – koncentrować się na starcie i ustalić menu na najbliższy tydzień. Tomek Styk z firmy Nutricus wybierze posiłki, które pozwolą uzupełnić ewentualne niedobory. Jeszcze kilka lat temu byłoby to nie do pomyślenia. Wszyscy dostawaliśmy te same odżywki i mieliśmy pływać tak samo – śmieje się Sawrymowicz.
Otwarcie na dialog
Z powodu tych kłopotów wielu pływaków wciąż woli trenować za granicą – w USA, które wyszkoliły polskich mistrzów z lat 90. i pierwszej dekady XXI w., albo w madryckiej drużynie stworzonej przez wychowanka kalifornijskiego Berkeley University Bartosza Kizierowskiego. Kiedyś uciekało się nie tylko przed polską biedą, ale mitręgą treningu, dyktatem kilometrażu, który przez lata ważniejszy był od techniki.
Sawrymowicz, którego po mistrzostwie świata w Melbourne pokonały najpierw kontuzje, a potem mononukleoza, z niechęci do „ósemek”, czyli ośmiokilometrowych treningów, porzucił macierzysty szczeciński klub, a Paweł Korzeniowski dla bardziej elastycznych metod treningu przeszedł do Roberta Białeckiego słynącego ze stoickiego spokoju.
Ale polscy trenerzy powoli otwierają się na dialog i światowe nowinki. – Na konferencjach organizowanych przez Akademię Trenerską przy Instytucie Sportu z udziałem światowych sław brakuje miejsc siedzących. Na wykład amerykańskiego psychologa Daniela Goulda, który przekonywał, że wsparcie psychologiczne potrzebne jest również trenerowi, bo jego stres na zawodach przekłada się na samopoczucie zawodnika i wynik, przyjechali szkoleniowcy z całej Polski – mówi Stefan Tuszyński z Klubu Polska, trener i komentator pływania.
Chociaż związek nie zapewnia pływakom psychologa (minęły czasy, gdy na zawody jeździła z reprezentacją Beata Mieńkowska), wielu trenerów na własną rękę wysyła pływaków na naukę relaksu, koncentracji i wizualizacji zwycięstwa.
Na pierwszy plan zaczęły też wychodzić mniejsze kluby. Wrocław pod kierunkiem Piotra Albińskiego, wykształconego w USA brązowego medalisty mistrzostw świata z 1993 r., stał się głównym ośrodkiem sprintu. Zielona Góra z trenerem Radosława Kawęckiego Jackiem Miciulem centrum stylu grzbietowego, a polska filia w Madrycie stworzona przez Kizierowskiego – ośrodkiem delfina.
Po erze Otylii
– Najważniejsze, że ci trenerzy chcą dzielić się wiedzą. Piotr Albiński w swojej Klinice Kraula organizuje wyjazdy poprawiające styl, Jacek Miciul chętnie doradza młodym trenerom, Bartek Kizierowski przyjmuje na treningi innych zawodników, jak np. Pawła Korzeniowskiego, który dzięki treningom u boku Konrada Czerniaka poprawił w tym roku rekordy życiowe – uważa Tuszyński.
Na szczyt powraca też Szczecin. Trener długodystansowców Mirosław Drozd, który sześć lat temu z Melbourne wracał z dwoma mistrzami świata, dziś znów ma mocnych kandydatów do medali. 18-letni Paweł Furtek to złoty medalista tegorocznych mistrzostw Europy juniorów na 800 m kraulem i wicemistrz na 1,500 m kraulem.
Mistrzostwa świata w Barcelonie pokażą, czy Polska ma szansę znów dopłynąć do czołówki i stać się potęgą, jak dziesięć lat temu. Baseny, które powstały po erze Otylii Jędrzejczak, to szansa, jakiej poprzednicy nie mieli.
Program mistrzostw świata w pływaniu i starty Polaków
Niedziela, 28 lipca
Poranne eliminacje:
100 m mot. Kobiety (K)
400 m dow. Mężczyźni (M)- Filip Zaborowski
200 m zm. K
50 m mot. M - Konrad Czerniak
400 m dow. K
100 m klas. M - Dawid Szulich
4x100 m dow. K
4x100 m dow. M - polska sztafeta
półfinały i finały:
100 m mot. K - półfinał
400 m dow. M - finał - ew. Filip Zaborowski
200 m zm. K - półfinał
50 m mot. M - półfinał - ew. Konrad Czerniak
400 m dow. K - finał
100 m klas. M - półfinał - ew. Dawid Szulich
4x100 m dow. K - finał
4x100 m dow. M - finał - ew. Polska sztafeta
Poniedziałek, 29 lipca
eliminacje:
100 m grzb. K - Klaudia Naziębło
100 m grzb. M - Radosław Kawęcki
100 m klas. K
200 m dow. M - Jan Świstowski
1500 m dow. K
półfinały i finały:
100 m klas. M - finał - ew. Dawid Szulich
100 m mot. K - finał
100 m grzb. M - półfinał - ew. Radosław Kawęcki
100 m klas. K - półfinał
50 m mot. M - finał - ew. Konrad Czerniak
100 m grzb. K - półfinał - ew. Klaudia Naziębło
200 m dow. M - półfinał - ew. Jan Świstowski
200 m zm. K - finał
Wtorek, 30 lipca
eliminacje:
50 m klas. M - Dawid Szulich
200 m dow. K
200 m mot. M - Paweł Korzeniowski, Michał Poprawa
800 m dow. M - Paweł Furtak, Filip Zaborowski
półfinały i finały:
200 m dow. M - finał - ew. Jan Świstowski
100 m grzb. K - finał - ew. Klaudia Naziębło
50 m klas. M - półfinał - ew. Dawid Szulich
1500 m dow. K - finał
100 m grzb. M - finał - ew. Radosław Kawęcki
200 m dow. K - półfinał
200 m mot. M - półfinał - ew. Paweł Korzeniowski, Michał Poprawa
100 m klas. K - finał
Środa, 31 lipca
eliminacje:
50 m grzb. K - Aleksandra Urbańczyk-Olejarczyk, Klaudia Naziębło
100 m dow. M - Konrad Czerniak
200 m mot. K
200 m zm. M - Jan Świstowski
półfinały i finały:
100 m dow. M - półfinał - ew. Konrad Czerniak
50 m grzb. K - półfinał - ew. Aleksandra Urbańczyk-Olejarczyk, Klaudia Naziębło
200 m mot. M - finał - ew. Paweł Korzeniowski, Michał Poprawa
200 m dow. K - finał
50 m klas. M - finał - ew. Dawid Szulich
200 m mot. K - półfinał
200 m zm M - półfinał - ew. Jan Świstowski
800 m dow. M - finał - ew. Paweł Furtek, Filip Zaborowski
Czwartek, 1 sierpnia
eliminacje:
100 m dow. K
200 m grzb. M - Radosław Kawęcki
200 m klas. K
200 m klas. M - Sławomir Kuczko, Mikołaj Machnik
4x200 m dow. K
półfinały i finały:
100 m dow. K - półfinał
200 m zm. M - finał - ew. Jan Świstowski
200 m klas. K - półfinał
100 m dow. M - finał - ew. Konrad Czerniak
200 m mot. K - finał
200 m klas. M - półfinał - ew. Sławomir Kuczko, Mikołaj Machnik
50 m grzb. K - finał - ew. Aleksandra Urbańczyk-Olejarczyk, Klaudia Naziębło
200 m grzb. M - półfinał - ew. Radosław Kawęcki
4x200 m dow. K - finał
Piątek, 2 sierpnia
eliminacje:
50 m dow. M
50 m mot. K - Anna Dowgiert
100 m mot. M - Konrad Czerniak, Paweł Korzeniowski
200 m grzb. K
4x200 m dow. M
800 m dow. K
półfinały i finały:
100 m dow. K - finał
200 m grzb. M - finał - ew. Radosław Kawęcki
200 m grzb. K - półfinał - ew. Klaudia Naziębło
50 m dow. M - półfinał
200 m klas. K - finał
100 m mot. M - półfinał - ew. Konrad Czerniak, Paweł Korzeniowski
50 m mot. K - półfinał - ew. Anna Dowgiert
200 m klas. M - finał - ew. Sławomir Kuczko, Mikołaj Machnik
4x200 m dow. M - finał
Sobota, 3 sierpnia
eliminacje:
50 m dow K - Aleksandra Urbańczyk-Olejarczyk
50 m grzb. M
50 m klas. K
1500 m dow. M - Mateusz Sawrymowicz, Paweł Furtek
półfinały i finały:
50 m mot. K - finał -ew. Anna Dowgiert
50 m dow. M - finał
200 m grzb. K - finał - ew. Klaudia Naziębło
50 m klas. K - półfinał
100 m mot. M - finał - ew. Konrad Czerniak, Paweł Korzeniowski
50 m dow K - półfinał - ew. Aleksandra Urbańczyk-Olejarczyk
50 m grzb. M - półfinał
800 m dow. K - finał
Niedziela, 4 sierpnia
eliminacje:
400 m zm. M
400 m zm. K
4x100 m zm. M
4x100 m zm. K
finały:
50 m grzb. M
50 m klas. K
400 m zm. M
50 m dow K - ew. Aleksandra Urbańczyk-Olejarczyk
1500 m dow. M - ew. Mateusz Sawrymowicz
400 m zm. K
4x100 m zm. M
4x100 m zm. K